Kerstster

Kenmerken van Kerstster

Kerstster heeft grote, ovale, groene bladeren. In de winter krijgt de plant minuscule geelgroene bloemen die geflankeerd worden door de bekende, prachtig gekleurde schutbladeren. Vroeger zag je vooral de rode variant, maar steeds vaker zie je de plant ook in roomwit, zachtgeel of (zalm)roze. En met een beetje geluk loop je een meerkleurig of gevlamd exemplaar tegen het lijf!

Kerstster behoort tot de wolfsmelkfamilie (Euphorbiaceae), waartoe ook planten als Kroontjeskruid en de Wonderboom behoren.

Wanneer bloeit Kerstster?

Kerstster bloeit tussen november en januari. Dit in combinatie met zijn stervorm en vaak rode kleur, maakt dat de plant symbool staat voor de kerstperiode. De opvallende ‘bloei’ van Kerstster ontstaat niet door bloembladeren, maar door schutbladeren die in de winter verkleuren. De eigenlijke bloemen van de plant zijn geelgroen, klein en onopvallend.

Kerstster verzorging en standplaats

• Kerstster is gevoelig voor kou en tocht. Zorg ervoor dat de plant warm ingepakt de oversteek maakt van de winkel naar jouw huis. Wikkel de Kerstster in papier of bescherm ‘m op een andere manier tegen kou.
• Zet Kerstster in huis op een plek uit de tocht en op een plek waar de temperatuur zo constant mogelijk blijft.
• De ideale kamertemperatuur voor Kerstster is tussen 18 en 22°C.
• Vermijd droge lucht, dus zet de plant niet te dicht bij centrale verwarming of de kachel.
• Zet Kerstster op een lichte plek, maar niet in de felle zon.
• Een bloeiende kerstster houdt van vochtige grond. Besproei Kerstster eventueel af en toe met een plantenspuit.
• Geef Kerstster eventueel iedere 2-3 weken plantenvoeding om de plant in optimale vorm te houden.
• Was je handen als er plantensap uit een stengel op je hand is gekomen: het sap van de plant kan lichte huidirritatie veroorzaken.

Welke soorten* (cultivars) Kerstster zijn er?

Er bestaan tegenwoordig meer dan 200 cultivars (gekweekte soorten) van de Kerstster, variërend in kleur, bladvorm en grootte. Dit zijn de bekendste:

• Rode kerstster: dit is de klassieke en populairste variant, te herkennen aan de rode schutbladeren. Bekende variëteiten zijn ‘Christmas Feeling Red’ en ‘Premium Red’.
• Witte en crèmekleurige Kerstster: bekende variëteiten zijn ‘Princettia White’ en ‘Alaska’
• Roze kerstster: bekende variëteiten zijn ‘Pink Elf’ en ‘Lilo Pink’.
• Bicolore varianten: dit zijn variëteiten met gevlekte, gevlamde of tweekleurige schutbladeren, zoals ‘Ice Punch’ en ‘Jingle Bells’.
• Mini-kerststerren: deze variëteiten hebben kleine, rozetachtige bladeren en zijn zeer geschikt voor op de (kerst)tafel. Een bekende variant is ‘Winter Rose’.

*Goed om te weten: Euphorbia pulcherrima is de enige botanische soort die Kerstster genoemd wordt. In tegenstelling tot de meeste planten, wordt er bij Kerstster daarom geen onderscheid gemaakt in botanische soorten, maar in cultivars (gekweekte soorten). 

Is Kerstster giftig?

Ja, Kerstster is mild giftig bij inname, zowel voor huisdieren als voor mensen. Zoals veel planten uit de wolfsmelkfamilie, bevat de Kerstster melksap. Dit sap kan bij inname (zoals op een blaadje kauwen) milde klachten veroorzaken, zoals misselijkheid en buikklachten.

Wanneer je huid in contact komt met het melksap, kan (lichte) huidirritatie ontstaan, zoals roodheid en lichte jeuk. Was daarom altijd je handen wanneer er melksap uit de stengels is gekomen.

Symboliek Kerstster

Vanwege de sterachtige vorm, vaak rode kleur en bloeiperiode tijdens de kerstdagen, wordt Kerstster wereldwijd geassocieerd met de decembermaand en Kerstmis. De plant staat symbool voor vreugde, feestelijkheid en levendigheid.

De rode kleur van de bladeren wordt in het Christendom ook gezien als verwijzing naar het bloed van Christus. Het symboliseert de liefde en het offer van Jezus Christus. In sommige culturen symboliseert Kerstster ook een nieuw begin, aangezien de plant wordt geassocieerd met het eind van een jaar en de start van een nieuw jaar.

Herkomst van Kerstster

De naam Poinsettia dankt de plant aan de Amerikaanse botanicus Joel Poinsett, die als Amerikaanse ambassadeur in Mexico was van 1825 tot 1829. Poinsett ontdekte de plant in die periode in Mexico en stuurde deze jaarlijks als geschenk naar zijn familie in Amerika. De plant werd daardoor al snel een symbool voor liefde en gelukwensen. In de Verenigde Staten is de sterfdag van Joel, 12 december, zelfs uitgeroepen tot Poinsettia Day. Op die dag geef je elkaar een kerstster cadeau.

Het was echter niet Poinsett, maar kweker Robert Buist die de kerstster op grote schaal begon te kweken en populair maakte. Buist verkocht de planten onder de naam Euphorbia pulcherrima, maar ze werden in de volksmond vooral 'Poinsettia' genoemd, als eerbetoon aan Joel Poinsett. 

In het wild groeit de kerstster in vochtige subtropische berggebieden in Centraal-Amerika. Niet als bescheiden plant, maar als struik die wel vier meter hoog kan worden. Van november tot februari bloeit de wilde kerstster om vervolgens kaal de overige maanden in te gaan.