Stel je voor dat je de voordeur opendoet en niet meteen op een grijze stoep stapt maar in een klein lint van groen. Een plek waar stokrozen langs de muur omhoog klimmen. Waar bijen even landen voordat ze de straat weer doorzoemen. Waar de gevel minder hitte vasthoudt en de straat nét iets vriendelijker aanvoelt. Dat is het effect van een geveltuin. Je haalt een paar tegels weg en ineens verandert de sfeer van je hele stukje straat. Het is eenvoudig. Het kost weinig ruimte. En het levert verrassend veel op!
Hoe groot mag een geveltuin zijn?
Bij de meeste gemeenten geldt dezelfde basisregel. Je mag ongeveer 30 tot 45 centimeter vanaf de gevel gebruiken en er moet minimaal 1.80 meter stoep vrij blijven. Controleer wel altijd de lokale regels. In sommige gemeenten kun je zelfs subsidie aanvragen of krijg je hulp bij de aanleg. Het zou zonde zijn om te beginnen en daarna terug te moeten bouwen omdat je net buiten de maat valt.
Waarom een geveltuin werkt
Een geveltuin is veel meer dan een paar plantjes tegen de muur. Je haalt verharding weg, waardoor regenwater eindelijk de kans krijgt om in de bodem te zakken. Je geeft insecten voedsel en schuilplek, wat de biodiversiteit direct versterkt. In stenige straten merk je bovendien hoe een beetje groen het microklimaat verzacht. Het wordt koeler en minder droog. En misschien wel het mooiste. Groen verandert de sfeer in een buurt. Mensen lopen rustiger. Gesprekken ontstaan spontaner. Het effect laat zich simpelweg zien in het dagelijks gebruik van de straat.
Welke planten zijn geschikt voor een geveltuin?
De belangrijkste factor is de ligging van je gevel. Planten die zon nodig hebben gaan in de schaduw teleurstellen en andersom. Bepaal dus eerst of je gevel zonnig, halfschaduwrijk of juist vrij donker is.
Zonnige gevels
Schaduwrijke gevels
Wil je weinig onderhoud aan je geveltuin? Kies dan voor sterke vaste planten die van nature compact blijven.
Wil je de biodiversiteit stimuleren? Ga voor planten die bijen en vlinders aantrekken zoals Campanula, Kattenkruid (Nepeta) of wilde Marjolein.
Ben je op zoek naar een groenblijvende, winterharde klimplant? Laat je dan inspireren door deze 7 groenblijvende klimmers, of kies voor een vaste plant die het hele jaar door blad heeft.
Hoe maak je een geveltuin?
Een geveltuin aanleggen kost minder tijd dan je misschien denkt.
- Check de regels van je gemeente en leg vast hoeveel tegels je weg mag halen.
- Wip de tegels eruit. De eerste zit meestal het strakst. Gebruik eventueel een bijtel.
- Schep minstens 30 centimeter van het onderliggende witte zand weg. Dat zand houdt geen water of voeding vast.
- Vul het vak met tuinaarde. Gebruik aarde die water goed kan opnemen en langzaam afgeeft.
- Leg je planten eerst bovenop de grond om de opstelling te bepalen.
- Plant ze in. Druk de aarde licht aan zodat bladeren de gevel niet raken.
- Geef goed water. Vooral in de eerste weken is dat essentieel voor het aanslaan.
Het helpt om één grotere vaste plant centraal te zetten zodat je geveltuin ook buiten het bloeiseizoen aantrekkelijk blijft. Voor extra houvast kun je een simpel klimrek plaatsen zodat klimplanten zich beter hechten en niet direct op de muur rusten.
Alternatieven als je geen tegels mag wippen
Niet elke straat mag opengebroken worden. In dat geval zijn er andere opties die dezelfde groene uitstraling geven.
- Grote potten met klimplanten of compacte vaste planten.
- Wandrekken met potten of hangsystemen.
- Smalle bakken langs de gevel die geen vaste bodemverandering vragen.
- Planten die vanuit een pot langs een regenpijp omhoog worden geleid.
Zo creëer je toch een groene gevel zonder dat de stoep aangepast hoeft te worden.
Samen vergroenen!
Een geveltuin staat nooit op zichzelf. Als meerdere huizen meedoen, ontstaat een aaneengesloten groene zone die direct effect heeft op het straatbeeld. Het is vaak makkelijker dan je denkt om buren enthousiast te maken. Bovendien geven veel gemeenten subsidies aan bewonersgroepen die samen vergroenen. Een gezamenlijke geveltuindag leidt dus niet alleen tot meer planten, maar ook tot meer contact en betrokkenheid in de straat!
